Yangiliklar

not found

Saraton rivojlanish xavfini oshiradigan mahsulotlar reytingi tuzildi

«Rosgosstrax” kompaniyasi mutaxassislari Skandinaviya sog‘liqni saqlash markazi bilan hamkorlikda inson organizmiga salbiy ta’sir ko‘rsatib, onkologik kasalliklar kelib chiqishiga sabab bo‘lishi mumkin bo‘lgan oziq-ovqat mahsulotlari va odatlar reytingini tuzdi. Ushbu ro‘yxatga mikroto‘lqinli pechda tayyorlanadigan popkorn, energetik ichimliklar, qayta ishlangan go‘sht mahsulotlari hamda chekish kiritildi. Bir necha daqiqada mikroto‘lqinli pechda tayyorlanadigan popkornning xavfi uning qadoqlash materiali va xushbo‘y qiluvchi qo‘shimchalarida ishlatiladigan kimoviy moddalar bilan bog‘liq. Qizdirish jarayonida paketning ichki qatlamidan ayrim moddalar donalarga o‘tib ketishi mumkin, bu donalar esa allaqachon sintetik ta’m beruvchi qo‘shimchalar bilan qoplangan bo‘ladi. Bunday kombinatsiya organizmga kirib, hujayralarni shikastlashi va shu orqali saraton rivojlanishiga olib keluvchi jarayonlarni qo‘zg‘atishi mumkin. Shuning uchun popkornni qopqoqli tovada yoki mikroto‘lqinli pechda yopiq shisha idishda tayyorlash tavsiya etiladi. Shuningdek, reytingga energetik ichimliklar ham kiritildi. Ularda shakar, kofein va sun’iy qo‘zg‘atuvchi moddalar miqdori yuqori bo‘lgani sababli yurak-qon tomir va endokrin tizimlarga kuchli ortiqcha yuklama tushadi. Energetik ichimliklarni muntazam iste’mol qilish moddalar almashinuvining buzilishiga, immunitetning susayishiga olib keladi. Natijada surunkali kasalliklar va saraton rivojlanishi uchun qulay sharoit vujudga keladi. Kolbasa va boshqa qayta ishlangan go‘sht mahsulotlari ham xavfli hisoblanadi. Ularda nitrit va nitratlar qo‘shiladi: bu moddalar mahsulotga rang berib, ularning saqlanish muddatini uzaytiradi, lekin qizdirish (pishirish, qovurish,) jarayonida kanserogen birikmalarga aylanadi. Mutaxassislar taxminiga ko‘ra, bunday mahsulotlarni muntazam iste’mol qilish oshqozon-ichak tizimida saraton rivojlanishi xavfini oshiradi. Alohida e’tibor qaratilishi kerak bo‘lgan jihat — chekish. Tamaki mahsulotlari va veyplarni iste’mol qilish o‘pka saraton rivojlanishida katta rol o‘ynaydi. Sog‘lom turmush tarzini yuritish og‘ir kasalliklar, jumladan onkologik kasalliklar rivojlanish xavfini sezilarli darajada kamaytiradi. «Rosgosstrax” onkosug‘urta polislari bo‘yicha holatlarning 10 foizi yo‘g‘on ichak saratonlari hissasiga to‘g‘ri keladi, shuning uchun oziq-ovqat tanloviga e’tibor qaratish va vaqtida shifokor ko‘rigidan o‘tish juda muhim. «Oziq-ovqat tanlashi saraton rivojlanish xavfiga ta’sir qiluvchi muhim omil hisoblanadi. Bu yerda faqatgina muayan mahsulotlarning ratsionda mavjudligi emas, balki ovqatlanish rejimi, tayyorlash va saqlash usuli ham ahamiyatga ega”, — dedi Skandinaviya Sog‘liqni Saqlash Markazi onkolog shifokori Sergey Ivanov.

  • 16 Dekabr, 12:00
  • Batafsil
not found

Tadbirkorlarga subsidiyalar taqdim etilishini tizimli monitoring qilish tartibi belgilandi

Hukumat qarori (784-son, 11.12.2025-y.) bilan “Tadbirkorlik subyektlariga subsidiyalar, imtiyozlar va preferensiyalar taqdim etilishini monitoring qilish, ularning samaradorligini baholash hamda asossiz olingan va maqsadsiz foydalanilgan subsidiyalarni qaytarib olish tartibi toʻgʻrisida”gi nizom tasdiqlandi. Nizomga koʻra, qoʻllab-quvvatlash choralarini taqdim etishda ularni taqdim etadigan tashkilot tomonidan tadbirkor erishishi lozim boʻlgan aniq maqsadli koʻrsatkichlar belgilanadi. ✅ Tadbirkorga subsidiyalar ajratilishi “subsidiya.mf.uz” platformasi orqali monitoring qilinadi. Samaradorlikni baholashda manbalardan quyidagi ketma-ketlikda foydalaniladi: ▪️ tadbirkorning moliyaviy, soliq hisobotlari; ▪️ sohaviy idoralar yoki statistika idoralari maʼlumotlari; ▪️ qoʻllab-quvvatlash choralari natijalari yuzasidan tadbirkor tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlar.  Samaradorlik har bir tadbirkor uchun iqtisodiy, moliyaviy (byudjet) va ijtimoiy mezonlar boʻyicha alohida baholanadi. Tadbirkorga taqdim etilgan subsidiyalar quyidagi hollarda qaytariladi: - subsidiya shartnomasi (bitim) boʻyicha tadbirkor tomonidan erishish lozim boʻlgan aniq maqsadli koʻrsatkichlar bajarilmaganda; - mablagʻlardan maqsadsiz va samarasiz foydalanilgani aniqlanganda; - tadbirkor tomonidan tegishli hujjatlar yoki maʼlumotlarni notoʻgʻri yoxud buzib koʻrsatish va asossiz olingani holatlari aniqlanganda.

  • 15 Dekabr, 12:30
  • Batafsil
not found

“Elektron retsept” tizimini joriy etishning keyingi bosqichma-bosqich tartibini belgilash maqsadida Sogʻliqni saqlash vazirining tegishli buyrugʻi qabul qilindi

“Elektron retsept” tizimini joriy etishning keyingi bosqichma-bosqich tartibini belgilash maqsadida Sogʻliqni saqlash vazirining tegishli buyrugʻi qabul qilindi. Unga koʻra:  1) Toshkent shahri va 15 ta tajriba-sinov tuman (shahar)lari hududida “Elektron retsept” tizimi bosqichma-bosqich joriy etilib, shifokor tomonidan dori vositalarining xalqaro patentlanmagan nomlanishi boʻyicha elektron retseptlar rasmiylashtiriladi va elektron tizimga kiritiladi; 2) zarur texnik imkoniyatlar mavjud boʻlganda, tibbiyot va farmatsevtika tashkilotlari DMED axborot tizimiga bepul ulanadi hamda ularning axborot tizimlari Sogʻliqni saqlash vazirligining raqamli platformasiga integratsiya qilinadi; 3) “Elektron retsept” tizimi asosida beriladigan dori vositalarining roʻyxati bosqichma-bosqich shakllantirilib, bunda alohida roʻyxatlar ijtimoiy xavf va sohada yuzaga keladigan ehtiyojlardan kelib chiqqan holda har bir bosqichda Ekspertlar kengashi tomonidan tayyorlanadi hamda tasdiqlanadi; 4) tizimli taʼsirga ega antibiotiklar, sintetik antibakterial preparatlar hamda gormonal dori vositalari uchun elektron retsept majburiy boʻlishini nazarda tutuvchi birinchi bosqich belgilanadi; 5) shifokorning elektron retseptlarni yozish boʻyicha vakolatlari, shu jumladan muayyan tibbiyot tashkilotida mavjud boʻlmagan dori vositalarini tayinlash va keyinchalik dorixonalar farmatsevtlari tomonidan ushbu maʼlumotni tizimga kiritishning huquqiy asoslari mustahkamlanadi; 6) dorixonalarda retseptli dori vositalarini elektron retsept asosida berish (shu jumladan, bemorning JSHSHIRi orqali) tartibi belgilanadi, qolaversa, tizim toʻliq joriy etilgunga qadar va favqulodda vaziyatlarda istisno tariqasida qogʻoz koʻrinishidagi retseptlarni rasmiylashtirish imkoniyati saqlab qolinadi; 7) bemor yoki uning vakilida elektron retsept boʻlmagan taqdirda, dorixona farmatsevtiga shaxsni tasdiqlovchi hujjat (qogʻoz yoki elektron shaklda) asosida JSHSHIRni kiritib, tizim orqali elektron retsept bilan tanishish va retsept boʻyicha dori vositasini berish huquqini taqdim etuvchi  mexanizm belgilanadi; 8) yurtimiz va chet el fuqarolarining tibbiy yordam va dori vositalarini olish (shu jumladan shoshilinch holatlarda) huquqlari taʼminlanadi, shuningdek, tizimni joriy etish bosqichlari va dori vositalari roʻyxatlari toʻgʻrisida aholi rasmiy manbalar orqali xabardor qilib boriladi; 9) doimiy tushuntirish ishlari va qayta aloqa tizimi, shu jumladan kecha-kunduz ishlaydigan 1003 “Sall-markaz”i faoliyati yoʻlga qoʻyilib, u orqali: - yotoq rejimidagi va surunkali kasalliklarga chalingan bemorlarning oʻz oilaviy shifokoriga murojaat qilishi; - oilaviy shifokorga (tegishli hollarda tor soha mutaxassislariga) masofadan turib murojaat qilgan holda elektron retsept olishi; - koʻrsatmalar mavjud boʻlganda, patronaj xizmatining tashkil etilishi va zarur tibbiy xizmatlar uyda koʻrsatilishi taʼminlanadi; 10) davolovchi shifokorning qaroriga koʻra, surunkali kasalliklarga chalingan bemorlarga: – 60 kungacha davolanish davrida – Xalqaro kasalliklar tasnifiga muvofiq kodlanadigan, surunkali kasalliklarni davolashda tayinlanadigan, shuningdek, anabolik faolligi bilan ajralib turadigan dori vositalari uchun; – 90 kungacha davolanish davrida - boshqa tayyor dori vositalari uchun (reimbursatsiya doirasida - 30 kungacha) retseptlar yozishning alohida tartibi belgilanadi. Ushbu hollarda elektron retsept va tegishli QR-kodning amal qilish muddati belgilangan davolash kursi davriga muvofiq uzaytiriladi. “Elektron retsept” tizimi, eng avvalo, davolash xavfsizligini oshirish, dori vositalarini tayinlashda masʼuliyatni kuchaytirish va ularning aylanmasini tartibga solishga qaratilgan. Ushbu tizim doimiy monitoring asosida fuqarolar va tibbiyot xodimlarining fikr-mulohazalarini inobatga olgan holda bosqichma-bosqich joriy etilmoqda.

  • 15 Dekabr, 10:00
  • Batafsil
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech