Янгиликлар

not found

Болаликдаги тиш кариеси катта бўлганда инфаркт хавфини 45% га оширади

Копенгаген университети олимлари болаликдаги кариес ва оғир милк касалликлари катта бўлганда инфаркт, инсульт ва ишемик юрак касалликлари хавфининг ошиши билан боғлиқ эканини аниқлашди. Тадқиқот натижалари International Journal of Cardiology журналда эълон қилинди. Тадқиқот 1963–1972 йиллар оралиғида Данияда туғилган 568 778 киши маълумотларига асосланган. Олимлар Миллий болалар стоматологияси реестридаги маълумотларни Миллий беморлар регистридаги юрак-қон томир касалликлари ёзувлари билан таққослашган. Таҳлил натижалари шуни кўрсатдики: болаликда бир неча марта кариес билан оғриган одамларда катта ёшда юрак-қон томир касалликлари хавфи тиш муаммоси кам бўлганларга нисбатан 45% га юқори бўлган. Оғир гингивитни бошдан кечирганларда эса хавф 41% га ошган. Шунингдек, болаликда оғиз бўшлиғи ҳолати қанчалик ёмон бўлса, катта ёшда юрак касалликлари ривожланиш эҳтимоли шунчалик юқори бўлиши аниқланган. Муаллифлар таъкидлашича, бу ерда гап тўғридан-тўғри сабаб-оқибат боғлиқлиги исботи ҳақида эмас, балки статистик боғлиқлик ҳақида кетмоқда.  Мумкин бўлган механизмлардан бири — сурункали яллиғланиш. Тадқиқотчилар фикрича, болаликда кариес ва милк касалликлари пайтида юзага келадиган яллиғланиш жараёнлари кейинчалик иммун тизими фаолиятига таъсир қилиши ва атеросклероз ривожланишига туртки бериши мумкин. Олинган маълумотлар пародонтит ва юрак-қон томир касалликлари ўртасидаги боғлиқликни кўрсатган аввалги тадқиқотлар натижаларига мос келади. Олимлар фикрича, бу хулосалар болаликдан бошлаб стоматологик муаммоларнинг олдини олиш муҳим эканини кўрсатади. Бу эса узоқ муддат юрак-қон томир саломатлигини сақлашда муҳим омил бўлиши мумкин.

  • 3 Март, 09:00
  • Батафсил
not found

DMED — шаффоф рецепт, ишончли назорат

DMED — бу Ўзбекистоннинг давлат рақамли тиббиёт тизими бўлиб, тиббий маълумотларни электрон ҳисобга олиш, шифокорга ёзилиш ва дори-дармонларни тайинлаш учун мўлжалланган. Платформа беморлар, шифокорлар ва дорихоналарни ягона рақамли муҳитда бирлаштиради ҳамда қоғоз тиббий ҳужжатларни босқичма-босқич ўрнини босмоқда. Тизим давлат тиббиёт муассасаларида қўлланилади ва бутун мамлакат бўйлаб навбатма-навбат жорий этилмоқда. DMED (Digital Medicine)— бу соғлиқни сақлашнинг ягона маълумотлар базаси бўлиб, унда:???? беморнинг электрон тиббий картаси сақланади;???? шифокорга ташрифлар ва таҳлил натижалари қайд этилади;???? лектрон рецептлар расмийлаштирилади;???? дорихоналарда дори воситаларининг берилиши назорат қилинади. Бемор учун DMED — бу шифокорга ёзилиш, тайинловларни кўриш ва қоғоз рецептсиз дори олиш имконини берувчи иловадир. Тизимнинг асосий функцияларидан бири — электрон рецептдир. Бу қандай ишлайди: 1. Шифокор DMED тизимида дори воситасини халқаро патентланмаган ном (ХПН) бўйича белгилайди. 2. Бемор иловада QR-кодли электрон рецептни олади. 3. Дорихонада QR-код сканер қилинади ва дори беморнинг ЖШШИРига боғланган ҳолда берилади. 4. Зарурат бўлса, рецептни чоп этиш мумкин. Электрон рецепт антибиотиклар, антибактериал ва гормонал препаратлар, шунингдек тасдиқланган рўйхатларга киритилган бошқа дори воситалари учун мажбурий ҳисобланади. Телефон бўлмаса, дори олиш мумкинми? Ҳа. Агар бемор QR-кодни кўрсата олмаса (масалан, телефони ўчиб қолган бўлса), фармацевт шахсни тасдиқловчи ҳужжат орқали тизимдан тайинловни текшириши мумкин.Қоғоз рецептларга фақат фавқулодда ҳолатларда ёки техник носозликлар вақтида рухсат этилади. DMED рақамли тизими қуйидаги мақсадларга хизмат қилади:▫️ тиббиётни электрон форматга ўтказиш;▫️ поликлиникалардаги навбатларни қисқартириш;▫️ дори воситаларини тайинлаш ва муомаласини назорат қилиш;▫️ хатолар ва сохта рецептлар сонини камайтириш;▫️ беморларга ўз тиббий тарихига қулай кириш имконини яратиш.

  • 27 Февраль, 12:31
  • Батафсил
not found

Дунёда эшитиш муаммоси: аҳвол ва статистика

Дунё аҳолисининг 5 % дан ортиғи, яъни 430 миллион одам (шу жумладан 34 миллион бола), эшитиш қобилиятининг пасайиши туфайли қийинчиликларга дуч келмоқда. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти тахминларига кўра, 2050 йилга келиб деярли 2,5 миллиард одам эшитиш йўқолиши билан оғриши мумкин, шу жумладан 700 миллион одамда ногиронлик даражасидаги эшитиш йўқолиши кузатилади.  ЖССТ статистикасига кўра, даволанмаган эшитиш қобилиятининг йўқолиши касаллиги глобал иқтисодиётга йилига қарийб бир триллион АҚШ долларига тушади. Бундан ташқари, аудио қурилмалардан хавфсиз фойдаланмаслик туфайли олдини олиш мумкин бўлган эшитиш қобилиятининг йўқолиши эҳтимоли бир миллиарддан ортиқ ёшларга таҳдид солмоқда. Эшитиш қобилиятини йўқолиши деганда, қулоқнинг тўғри қисмида 35 десибел (дБ) ёки ундан юқори эшитиш қобилиятининг йўқолиши тушунилади.  60 ёшдан юқори дунё аҳолисининг тўртдан бири бу муаммога дуч келади.  Эшитиш қобилиятининг пасайиши иккала қулоқда ҳам эшитиш чегараси 20 дБ дан кам бўлганда ташхисланади ва енгил, ўртача, ўртача оғир, оғир ёки ўта оғир деб таснифланади.  Эшитиш йўқолиши ва қулоқ касалликларини олдини олишда эрта ташхис жуда муҳим. Юқори хавф гуруҳлари:  - Янги туғилган чақалоқлар ва бир ёшгача бўлган болалар; - Мактабгача ва мактаб ёшидаги болалар; - касби туфайли шовқин ёки ототоксик моддалар таъсирига дучор бўлган ҳар қандай шахс (шу жумладан, ототоксик дориларни қабул қилувчи беморлар); - Қариялар.  Эшитиш йўқолиши – дунё миқёсидаги жиддий муаммо. Эрта ташхис, профилактика ва самарали реабилитация орқали инсонлар ҳаётини яхшилаш, иқтисодий зарарни камайтириш ва жамиятда тенг имкониятлар яратиш мумкин. Ҳар биримиз бу масалани жиддий қабул қилишимиз ва, айниқса, болалар ва ёшларни ҳимоя қилиш йўлида ҳаракат қилишимиз керак.

  • 26 Февраль, 15:00
  • Батафсил
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech