Янгиликлар

not found

Олимлар пластик чиқиндиларни парацетамолга айлантириш усулини кашф этишди

Шотландиянинг Эдинбург университетидаги олимлар пластик чиқиндиларни дори воситаларига айлантиришнинг инқилобий технологиясини ишлаб чиқди. Тадқиқотчилар жамоаси генетик жиҳатдан ўзгартирилган ичак бактерияси (E.coli) ёрдамида пластик идишлар таркибий қисмларини атиги 24 соат ичида парацетамолнинг фаол компоненти бўлган терефтал кислотасига айлантиришга эришди. Ушбу тадқиқот натижалари Nature Chemistry илмий журналида эълон қилинди. Мутахассислар пиво тайёрлаш учун ишлатиладиган ферментация жараёнидан фойдланган. Бу жараён хона ҳароратида ва деярли карбонат ангидрид чиқиндисисиз кечади, шу боис бу замонавий дори ишлаб чиқаришнинг янада экологик тоза муқобили ҳисобланади. Генетик жиҳатдан қайта дастурланган ичак таёқчасининг терефтал кислотаси билан реакцияси натижасида олинган маҳсулотнинг тахминан 90 фоизини парацетамол ташкил этди. Ушбу технология шиша ва қадоқлашда ишлатиладиган пластик тури - полиэтилентерефталатни (ПЕТ) қайта ишлаш учун долзарбдир. Ҳар йили дунёда 350 миллион тоннадан ортиқ шундай чиқиндилар ҳосил бўлиб, уларнинг аксарияти чиқиндихоналарга ёки океанларга тушади. Олимлар ушбу технологияни саноатда қўллашга тайёрлаш мақсадида такомиллаштиришни давом эттирмоқда.

  • 24 Июнь, 17:45
  • Батафсил
not found

Юнусобод туманидаги дорихоналарда “электрон рецепт” модули фаолияти ўрганилди

Жорий йил 7 май куни Президентимиз раислигида тиббиёт соҳасидаги ислоҳотларнинг навбатдаги босқичида турган устувор вазифалар муҳокамасига бағишлаб ўтказилган видеоселектор йиғилишида тизимдаги муаммолар батафсил кўрсатиб ўтилганидан хабарингиз бор.  Хусусан, соҳани рақамлаштириш, жумладан, “электрон поликлиника”, “электрон шифохона”, “электрон рецепт” модулларини ишга тушириш ортда қолаётгани танқид қилинди. Ҳозирга пайтда тизимда амалга оширилаётган рақамлаштириш жараёни шу танқидий фикрлар асосида қайта кўриб чиқилиб, зарурий чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.  Жумладан, Юнусобод туманида тажриба тариқасида соғлиқни сақлаш тизимини рақамлаштириш таклиф қилинган бўлиб, бунга Соғлиқни сақлаш, Рақамли технологиялар вазирликлари ҳамда Бош прокуратура ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти масъул сифатида белгиланган эди. Мазкур вазифалар ижроси юзасидан Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Рақамли технологияларни жорий этиш ва мувофиқлаштириш бошқармаси, Ягона интегратор – “UZINFOCOM” ҳамда Фармацевтика маҳсулотлари хавфсизлиги маркази мутахассислари томонидан тумандаги дорихоналарда ўрганиш ишлари олиб борилди. Жараён давомида туманда жойлашган 198 та дорихонадан 185 тасида (93.4%) DMED тизими фаолияти тўлиқ йўлга қўйилганлиги 10 та дорихонада тизимга уланиш ишлари якуний босқичдалиги ҳамда 3 та дорихона фаолияти тугатилганлиги аниқланди. Маълумот учун, “Электрон рецепт” модули соғлиқни сақлаш тизимини рақамлаштириш доирасида ишлаб чиқилган замонавий электрон дастурий ечим бўлиб, дори воситаларини беморларга электрон кўринишда тайинлаш ва назорат қилиш имконини беради.  Модулнинг асосий мақсадлари: ✅ Рецептлар берилишида шаффофлик ва аниқликни таъминлаш;✅ Беморлар томонидан рецептларни мобил иловалар орқали кўриш имконини яратиш;✅ Дори воситалари белгиланган доза ва шаклларини ҳисобга олган ҳолда рецептлар тузиш;✅ Дорихоналарда дори воситалари реал вақтда маркировкасини текшириб сотишни таъминлаш;✅ Ҳисобот ва таҳлил жараёнларини тўлиқ автоматлаштириш  Модулнинг афзалликлари: - Рецептлар сохталаштирилишининг олди олинади; - Нотўғри дозалар ва дори шаклларини тайинлаш хатолари камаяди;- Беморлар учун қулайлик ва ахборотга тезкор кириш имкони яратилади. Бу натижалар соҳада очиқлик, шаффофлик ва дори воситалари муомаласи устидан самарали назоратни таъминлаш йўлида муҳим аҳамият касб этади.

  • 24 Июнь, 09:00
  • Батафсил
not found

Сунъий интеллект эпидемияларни башорат қилишни ўрганди

Замонавий технологиялар, хусусан, Big Data эпидемияларни башорат қилиш имкониятига эга бўлди. Aгар илгари касалликнинг бошланиши беморлар касалхоналарга борганидан кейин маълум бўлган бўлса, бугунги кунда махсус алгоритмлар таҳдидни расмий баёнотлардан анча олдин аниқлаши мумкин. Бундай тизимларнинг ишлаш принципи турли манбалардан жуда катта ҳажмдаги маълумотларни тўплаш ва таҳлил қилишга асосланган, алгоритмлар симптомлар, ижтимоий тармоқлардаги хабарлар, электрон тиббий маълумотлардан олинган аноним маълумотлар ва ҳатто дорихоналарда дори сотиш статистикасини кузатиб боради. Ана шундай лойиҳалардан биринчиси бўлган Google Flu Trends 2009 йилда гриппнинг тарқалишини расмий идораларга қараганда тезроқ башорат қилган, гарчи бу маълумотлар ҳар доим ҳам тўғри бўлмаса-да, маълумотларни қайта ишлаш муҳимлигини кўрсатди. Прогнозлаш учун ҳам классик математик моделлар, ҳам сунъий интеллектга асосланган замонавий усуллар қўлланилади. Нейрон тармоқлар турли маълумотларни қайта ишлаш ва яширин нуқталарни топишга қодир. Ушбу ёндашув самарадорлигининг ёрқин мисоли - Канаданинг BlueDot стартапи. Бу тизим ҳаво қатнови ҳақидаги маълумотларни ва маҳаллий форумлардаги постларни таҳлил қилиб, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг расмий баёнотидан тўққиз кун олдин Хитойнинг Ухан шаҳрида номаълум пневмония тарқалиши хавфи ҳақида огоҳлантирганди. Aниқ афзалликларга қарамай, технология бир қатор муаммоларга дуч келади. Aсосий техник қийинчиликлардан бири бу нотўғри таққослаш бўлиб, алгоритм жиддий эпидемия бошланиши ёки мавсумий кўпайиш ўртасидаги фарқда хато қилиши мумкин. Бу асоссиз ваҳима ва ресурслардан норационал фойдаланишга олиб келади.

  • 23 Июнь, 15:00
  • Батафсил
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech