12:00 (10.02.2026)

468

Антидепрессантлар Паркинсон касаллигини секинлаштириши мумкин — олимлардан янги тадқиқот

Олимлар олиб борган янги тадқиқотлар айрим антидепрессантлар нафақат руҳий ҳолатни яхшилаш, балки Паркинсон касаллигининг ривожланишини секинлаштиришда ҳам фойдали бўлиши мумкинлигини кўрсатди.

Паркинсон касаллиги — марказий асаб тизимининг сурункали касаллиги бўлиб, у асосан ҳаракат бузилишлари, қўл-оёқ титраши, секин ҳаракатланиш ва фикрлаш қобилиятининг пасайиши билан намоён бўлади. Касалликнинг асосий сабабларидан бири мия ҳужайраларида α-синуклеин деб аталувчи оқсилнинг тўпланишидир. Бу жараён нейронларга зарар етказиб, дофамин ишлаб чиқарилишини камайтиради.

Қозон илмий маркази олимлари ушбу оқсилга таъсир кўрсата оладиган дори воситаларини ўрганишди. Тадқиқот натижаларига кўра, трициклик антидепрессантлар — имипрамин, амитриптилин ва доксепин — α-синуклеиннинг зарарли шаклга айланишини тўхтатиши мумкин. Айниқса, имипрамин энг юқори самара кўрсатган.

Илмий иш жараёнида замонавий усуллар — ЯМР спектроскопияси ва молекуляр моделлаштириш қўлланилди. Олимлар аниқлашича, антидепрессант молекулалари оқсил билан бир нечта йўл орқали боғланиб, уни барқарор ҳолатда сақлайди ва тўпланишини секинлаштиради.

Муҳим жиҳати шундаки, бу дори воситалари тиббиётда узоқ йиллардан бери қўлланиб келинади ва хавфсизлиги яхши ўрганилган. Шу боис, уларни Паркинсон касаллигини даволашда қўшимча восита сифатида қўллаш имконияти яқин келажакда пайдо бўлиши мумкин.

Мутахассислар таъкидлашича, бу тадқиқот ҳали бошланғич босқичда, аммо у келажакда Паркинсон касаллиги билан курашда янги, самарали ва хавфсиз даволаш усулларини ишлаб чиқишга умид бағишлайди.

Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech