Янгиликлар

not found

Ўзбекистонда 6 тонна сифати талабга жавоб бермайдиган ош тузи аниқланди

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг маълумотига асосан бугунги кунда ер юзида 2 миллиард аҳоли йод танқис ҳудудларда истиқомат қилмоқда. 655 миллион аҳоли эндемик буқоқ касаллигига чалинган. Йод танқислиги сабабли 43 миллион аҳолида бош мия фаолиятининг бузилиши ва ақлан заифлик ҳолати кузатилмоқда. Узоқ йиллар давомида йод етишмаслиги ҳолатларини олдини олишга қаратилган профилактик тадбирлар олиб борилишига қарамай жаҳоннинг кўп давлатларида, шу жумладан Ўзбекистон Республикаси аҳолиси ўртасида ҳам йод етишмаслиги муаммолари мавжуд. Тузни йодлаш дастури аҳолини йод етишмаслигидан ҳимоя қилишнинг энг самарали ва арзон йўли ҳисобланади. Бу амалиётда ош тузига кичик миқдорда йод қўшилади ва натижада қалқонсимон без касалликлари ҳамда болаларда ақлий ривожланишдаги орқада қолиш ҳолатлари олдини олинади. Стандартларга кўра, 1 тонна ош тузига 20 — 40 г калий йодат қўшилади. Халқаро маълумотларга кўра, бу дастур туфайли 1990–2020 йиллар оралиғида йод етишмаслиги кузатиладиган мамлакатлар сони кескин камайган. Бугунги кунда 120 дан ортиқ давлатда тузни мажбурий йодлаш тизими жорий қилинган бўлиб, мазкур дастурнинг самарали амал қилиши сифат назорати ва қонунчилик асосида таъминланиши лозим. Ўзбекистонда жорий йил бошидан буён сифати талабга жавоб бермайдиган 6 тоннадан ортиқ ош тузи аниқланган. Бу ҳақда Санитария-эпидемиология қўмитаси хабар берди. Қайд этилишича, қўмитанинг ҳудудий бошқармалари ва туман (шаҳар) бўлимларидаги санитария-гигиена лабораторияларида йил бошидан буён жами 4411 та ош тузи намуналари текширилган, шундан 1306 таси талабга жавоб бермаган. Аниқлик киритилишича, ушбу намуналарнинг 19 таси ишлаб чиқариш корхоналарига, 182 таси савдо ва умумий овқатланиш корхоналаридан ҳамда 1105 таси Мактабгача таълим ташкилоти, мактаблар ва ДПМларга тўғри келади. Сифати талабга жавоб бермайдиган 6042,5 кг ош тузи реализация қилишдан тўхтатилиб, ош тузини ишлаб чиқарувчи корхоналарга қайта йодлашга жўнатилди. Шунингдек, 1 та корхона фаолияти вақтинча тўхтатилган. Шунингдек, аниқланган ҳолатлар юзасидан жами 31 та маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги баённома расмийлаштирилган.

  • 2 Октябрь, 09:30
  • Батафсил
not found

Тадқиқот: Келгуси 25 йилда дунё бўйича саратон касаллигидан ўлим кўрсаткичи қарийб 75 фоизга ошади

Даволаниш ва хавф омилларини камайтиришга қаратилган саъй-ҳаракатларга қарамай, кейинги 25 йил ичида глобал саратон касаллигидан вафот этадиганлар сони қарийб 75 фоизга ошади.  Бу ҳақда Euronews телеканали Тhе Lancet тиббий журналида чоп этилган ҳисоботга таяниб хабар берди. 2050 йилга бориб 18,6 миллион одам саратон касаллигидан вафот этиши ва бу вақт ичида янги касалланишлар сони 60 фоиздан ошиб, 30,5 миллионга етиши кутилмоқда. Ҳисоботга кўра, ҳозирги вақтда саратон касаллигидан ўлимнинг 40 фоиздан ортиғи 44 та хулқ-атвор, экологик ва метаболик хавф омиллари, жумладан чекиш, нотўғри овқатланиш ва қонда қанд миқдорининг юқорилиги билан боғлиқ. 1990 йилдан 2023 йилгача ўтказилган тадқиқотда саратоннинг 47 тури текширилди. Ҳисоботга кўра, 2023 йилда дунё бўйлаб 18,5 миллион янги ҳолат ва 10,4 миллион ўлим қайд этилди, бу 1990 йилга нисбатан сезиларли даражада кўпдир. Улардан 57,9 фоиз касалланиш ҳолати ва ўлим ҳолатларининг 65,8 фоизи даромади кам ва ўрта даражадан юқори бўлган мамлакатларда содир бўлган. Қайд этилишича, 2023 йилда саратон дунё миқёсида юрак-қон томир касалликларидан кейин ўлим сабаблари бўйича иккинчи ўринни эгаллаган. Келгуси йилларда саратон касаллигининг ўсишидан энг кўп зарар кўрган мамлакатлар кам даромадли мамлакатлар бўлиши кутилмоқда. Ҳисоботга кўра, улар ҳозирдан 2050 йилгача янги ҳолатларнинг ярмидан кўпи ва ўлимнинг учдан икки қисмини ташкил қилади. Тадқиқотчилар, айниқса, кам даромадли мамлакатларда саратон касаллигини тезроқ ва аниқроқ ташхислаш, сифатли даволаш ва ёрдамдан фойдаланиш имкониятларини яхшилашга чақиришди.

  • 30 Сентябрь, 09:00
  • Батафсил
not found

Суяклар емирилишининг кутилмаган сабаби айтилди

Микропластик зарралари қонда, мияда, кўкрак сутида ва ҳатто суякларда ҳам топилган. Маълум бўлишича, у суяклар мустаҳкамлигига путур етказади. Микропластик нафақат юрак, ўпка ёки асаб тизимига, балки суяклар соғломлигига ҳам салбий таъсир кўрсатади. Халқаро олимлар гуруҳининг аниқлашича, пластикнинг майда зарралари суяк илигига кириб бориши ва унинг фаолиятини издан чиқариши мумкин. Ҳар йили дунё бўйича 400 млн тоннадан ортиқ пластик ишлаб чиқарилади ва унинг зарралари сув ва егуликлардан тортиб ҳавода ҳам мвжуд. Микропластик зарралари қонда, мияда, кўкрак сутида ва ҳатто суякларда ҳам топилган. Энди маълум бўлишича, у суяклар мустаҳкамлигига путур етказади. «Суяк тўқимаси ҳужайраларида ўтказилган тажрибаларда микропластик уларнинг яшовчанлигини сусайтириши, қаришни тезлатиши ва шамоллаш келтириб чиқариши маълум бўлди. Ҳайвонларда пластик суяклар мўртлашишига олиб келишини кузатдик», — деди Кампинас университети минерал ва суякларни ўрганиш лабораторияси координатори Родриго Буэно де Оливейра. Унинг таъкидлашича, микропластикнинг суяклар мустаҳкамлигига таъсири охиригача ўрганилмаган, лекин кўплаб тадқиқотлар пластик зарралари суяк ичига кириб бориши ва ундаги метаболизмни издан чиқаришини кўрсатмоқда. «Спорт, овқатланиш ва дорилар суякларни мустаҳкамлашга ёрдам беришини биламиз. Лекин шу вақтгача микропластикнинг суякларга таъсири ҳисобга олинмаган», — деди Оливейра.

  • 29 Сентябрь, 11:00
  • Батафсил
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech