Янгиликлар

not found

Саратон ривожланиш хавфини оширадиган маҳсулотлар рейтинги тузилди

«Росгосстрах» компанияси мутахассислари Скандинавия соғлиқни сақлаш маркази билан ҳамкорликда инсон организмига салбий таъсир кўрсатиб, онкологик касалликлар келиб чиқишига сабаб бўлиши мумкин бўлган озиқ-овқат маҳсулотлари ва одатлар рейтингини тузди. Ушбу рўйхатга микротўлқинли печда тайёрланадиган попкорн, энергетик ичимликлар, қайта ишланган гўшт маҳсулотлари ҳамда чекиш киритилди. Бир неча дақиқада микротўлқинли печда тайёрланадиган попкорннинг хавфи унинг қадоқлаш материали ва хушбўй қилувчи қўшимчаларида ишлатиладиган кимёвий моддалар билан боғлиқ. Қиздириш жараёнида пакетнинг ички қатламидан айрим моддалар доналарга ўтиб кетиши мумкин, бу доналар эса аллақачон синтетик таъм берувчи қўшимчалар билан қопланган бўлади. Бундай комбинация организмга кириб, ҳужайраларни шикастлаши ва шу орқали саратон ривожланишига олиб келувчи жараёнларни қўзғатиши мумкин. Шунинг учун попкорнни қопқоқли товада ёки микротўлқинли печда ёпиқ шиша идишда тайёрлаш тавсия этилади. Шунингдек, рейтингга энергетик ичимликлар ҳам киритилди. Уларда шакар, кофеин ва сунъий қўзғатувчи моддалар миқдори юқори бўлгани сабабли юрак-қон томир ва эндокрин тизимларга кучли ортиқча юклама тушади. Энергетик ичимликларни мунтазам истеъмол қилиш моддалар алмашинувининг бузилишига, иммунитетнинг сусайишига олиб келади. Натижада сурункали касалликлар ва саратон ривожланиши учун қулай шароит вужудга келади. Колбаса ва бошқа қайта ишланган гўшт маҳсулотлари ҳам хавфли ҳисобланади. Уларда нитрит ва нитратлар қўшилади: бу моддалар маҳсулотга ранг бериб, уларнинг сақланиш муддатини узайтиради, лекин қиздириш (пишириш, қовуриш,) жараёнида канцероген бирикмаларга айланади. Мутахассислар тахминига кўра, бундай маҳсулотларни мунтазам истеъмол қилиш ошқозон-ичак тизимида саратон ривожланиши хавфини оширади. Алоҳида эътибор қаратилиши керак бўлган жиҳат — чекиш. Тамаки маҳсулотлари ва вейпларни истеъмол қилиш ўпка саратон ривожланишида катта рол ўйнайди. Соғлом турмуш тарзини юритиш оғир касалликлар, жумладан онкологик касалликлар ривожланиш хавфини сезиларли даражада камайтиради. «Росгосстрах» онкосуғурта полислари бўйича ҳолатларнинг 10 фоизи йўғон ичак саратонлари ҳиссасига тўғри келади, шунинг учун озиқ-овқат танловига эътибор қаратиш ва вақтида шифокор кўригидан ўтиш жуда муҳим. «Озиқ-овқат танлаши саратон ривожланиш хавфига таъсир қилувчи муҳим омил ҳисобланади. Бу ерда фақатгина муайян маҳсулотларнинг рационда мавжудлиги эмас, балки овқатланиш режими, тайёрлаш ва сақлаш усули ҳам аҳамиятга эга», — деди Скандинавия Соғлиқни Сақлаш Маркази онколог шифокори Сергей Иванов.

  • 16 Декабрь, 12:00
  • Батафсил
not found

Тадбиркорларга субсидиялар тақдим этилишини тизимли мониторинг қилиш тартиби белгиланди

Ҳукумат қарори (784-сон, 11.12.2025 й.) билан “Тадбиркорлик субъектларига субсидиялар, имтиёзлар ва преференциялар тақдим этилишини мониторинг қилиш, уларнинг самарадорлигини баҳолаш ҳамда асоссиз олинган ва мақсадсиз фойдаланилган субсидияларни қайтариб олиш тартиби тўғрисида”ги низом тасдиқланди. Низомга кўра, қўллаб-қувватлаш чораларини тақдим этишда уларни тақдим этадиган ташкилот томонидан тадбиркор эришиши лозим бўлган аниқ мақсадли кўрсаткичлар белгиланади. ✅ Тадбиркорга субсидиялар ажратилиши “subsidiya.mf.uz” платформаси орқали мониторинг қилинади. Самарадорликни баҳолашда манбалардан қуйидаги кетма-кетликда фойдаланилади: ▪️ тадбиркорнинг молиявий, солиқ ҳисоботлари; ▪️ соҳавий идоралар ёки статистика идоралари маълумотлари; ▪️ қўллаб-қувватлаш чоралари натижалари юзасидан тадбиркор томонидан тақдим этилган маълумотлар.  Самарадорлик ҳар бир тадбиркор учун иқтисодий, молиявий (бюджет) ва ижтимоий мезонлар бўйича алоҳида баҳоланади. Тадбиркорга тақдим этилган субсидиялар қуйидаги ҳолларда қайтарилади: - субсидия шартномаси (битим) бўйича тадбиркор томонидан эришиш лозим бўлган аниқ мақсадли кўрсаткичлар бажарилмаганда; - маблағлардан мақсадсиз ва самарасиз фойдаланилгани аниқланганда; - тадбиркор томонидан тегишли ҳужжатлар ёки маълумотларни нотўғри ёхуд бузиб кўрсатиш ва асоссиз олингани ҳолатлари аниқланганда.

  • 15 Декабрь, 12:30
  • Батафсил
not found

“Электрон рецепт” тизимини жорий этишнинг кейинги босқичма-босқич тартибини белгилаш мақсадида Соғлиқни сақлаш вазирининг тегишли буйруғи қабул қилинди

“Электрон рецепт” тизимини жорий этишнинг кейинги босқичма-босқич тартибини белгилаш мақсадида Соғлиқни сақлаш вазирининг тегишли буйруғи қабул қилинди. Унга кўра:  1) Тошкент шаҳри ва 15 та тажриба-синов туман (шаҳар)лари ҳудудида “Электрон рецепт” тизими босқичма-босқич жорий этилиб, шифокор томонидан дори воситаларининг халқаро патентланмаган номланиши бўйича электрон рецептлар расмийлаштирилади ва электрон тизимга киритилади; 2) зарур техник имкониятлар мавжуд бўлганда, тиббиёт ва фармацевтика ташкилотлари DMED ахборот тизимига бепул уланади ҳамда уларнинг ахборот тизимлари Соғлиқни сақлаш вазирлигининг рақамли платформасига интеграция қилинади; 3) “Электрон рецепт” тизими асосида бериладиган дори воситаларининг рўйхати босқичма-босқич шакллантирилиб, бунда алоҳида рўйхатлар ижтимоий хавф ва соҳада юзага келадиган эҳтиёжлардан келиб чиққан ҳолда ҳар бир босқичда Экспертлар кенгаши томонидан тайёрланади ҳамда тасдиқланади; 4) тизимли таъсирга эга антибиотиклар, синтетик антибактериал препаратлар ҳамда гормонал дори воситалари учун электрон рецепт мажбурий бўлишини назарда тутувчи биринчи босқич белгиланади; 5) шифокорнинг электрон рецептларни ёзиш бўйича ваколатлари, шу жумладан муайян тиббиёт ташкилотида мавжуд бўлмаган дори воситаларини тайинлаш ва кейинчалик дорихоналар фармацевтлари томонидан ушбу маълумотни тизимга киритишнинг ҳуқуқий асослари мустаҳкамланади; 6) дорихоналарда рецептли дори воситаларини электрон рецепт асосида бериш (шу жумладан, беморнинг ЖШШИРи орқали) тартиби белгиланади, қолаверса, тизим тўлиқ жорий этилгунга қадар ва фавқулодда вазиятларда истисно тариқасида қоғоз кўринишидаги рецептларни расмийлаштириш имконияти сақлаб қолинади; 7) бемор ёки унинг вакилида электрон рецепт бўлмаган тақдирда, дорихона фармацевтига шахсни тасдиқловчи ҳужжат (қоғоз ёки электрон шаклда) асосида ЖШШИРни киритиб, тизим орқали электрон рецепт билан танишиш ва рецепт бўйича дори воситасини бериш ҳуқуқини тақдим этувчи  механизм белгиланади; 8) юртимиз ва чет эл фуқароларининг тиббий ёрдам ва дори воситаларини олиш (шу жумладан шошилинч ҳолатларда) ҳуқуқлари таъминланади, шунингдек, тизимни жорий этиш босқичлари ва дори воситалари рўйхатлари тўғрисида аҳоли расмий манбалар орқали хабардор қилиб борилади; 9) доимий тушунтириш ишлари ва қайта алоқа тизими, шу жумладан кеча-кундуз ишлайдиган 1003 “Сall-марказ”и фаолияти йўлга қўйилиб, у орқали: - ётоқ режимидаги ва сурункали касалликларга чалинган беморларнинг ўз оилавий шифокорига мурожаат қилиши; - оилавий шифокорга (тегишли ҳолларда тор соҳа мутахассисларига) масофадан туриб мурожаат қилган ҳолда электрон рецепт олиши; - кўрсатмалар мавжуд бўлганда, патронаж хизматининг ташкил этилиши ва зарур тиббий хизматлар уйда кўрсатилиши таъминланади; 10) даволовчи шифокорнинг қарорига кўра, сурункали касалликларга чалинган беморларга: – 60 кунгача даволаниш даврида – Халқаро касалликлар таснифига мувофиқ кодланадиган, сурункали касалликларни даволашда тайинланадиган, шунингдек, анаболик фаоллиги билан ажралиб турадиган дори воситалари учун; – 90 кунгача даволаниш даврида - бошқа тайёр дори воситалари учун (реимбурсация доирасида - 30 кунгача) рецептлар ёзишнинг алоҳида тартиби белгиланади. Ушбу ҳолларда электрон рецепт ва тегишли QR-коднинг амал қилиш муддати белгиланган даволаш курси даврига мувофиқ узайтирилади. “Электрон рецепт” тизими, энг аввало, даволаш хавфсизлигини ошириш, дори воситаларини тайинлашда масъулиятни кучайтириш ва уларнинг айланмасини тартибга солишга қаратилган. Ушбу тизим доимий мониторинг асосида фуқаролар ва тиббиёт ходимларининг фикр-мулоҳазаларини инобатга олган ҳолда босқичма-босқич жорий этилмоқда.

  • 15 Декабрь, 10:00
  • Батафсил
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech