Янгиликлар

not found

Электрон сигаретлар астма ривожланиш хавфини оширади - шифокор

ЖССТ маълумотларига кўра, кўплаб мамлакатларда ўсмирлар орасида электрон сигаретлардан фойдаланиш даражаси катталарга қараганда юқори. Тиббиёт фанлари доктори, пулмонология профессори Заурбек Айсанов таъкидлашича, сўнгги йилларда жуда кенг тарқалган ва турли номларга эга бўлган барча қурилмалар (электрон сигареталар, вейплар, тамакини қиздириш тизимлари) никотин етказиб бериш мосламалари сифатида белгиланиши мумкин. Улар технологик хусусиятлар ва моддаларни етказиб беришнинг физик тамойиллари бўйича фарқланади, аммо организмга таъсир қилишнинг умумий патологик механизмларига эга. Вейп буғини тортаётганда ўпкага турли хил кимёвий моддалар киради, бу нафас йўлларининг яллиғланишига олиб келади ва астмани келтириб чиқаради, деб таъкидлади. “Вейплар таркибида пропилен гликол ва ўсимлик глицерини мавжуд бўлиб, улар қиздирилганда қуруқлик ва тирнаш хусусияти келтириб чиқаради. Бу ўз навбатида, йўтал, томоқ оғриғи ва нафас йўлларининг сурункали яллиғланишига олиб келади, бу бронхиал астма ва сурункали бронхитни ривожланиш хавфини оширади. Одам электрон сигаретани чекаётганда қиздириш элементларидан буғга кирадиган қўрғошин, никел, хром каби оғир металларнинг микрозарраларини ҳам нафас олади. Бу ўпканинг яллиғланиши ва нафас олиш йўлларининг шикастланишига олиб келади ва сурункали ўпка касалликларига, жумладан, астмага олиб келади. Диацетил и ацетилпропионил каби хушбўй моддалар ҳаво йўлларининг эпителиясига зарар етказиши ва оксидловчи стрессга олиб келиши мумкин. Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, ҳатто вейп-эерозолидан қисқа муддатли фойдаланиш ҳам ўпкада яллиғланиш белгилари даражасини 116% га ошириши мумкин. Таъкидлаш жоизки, вейплар ва электрон сигаретларда қўлланиладиган аксарият суюқликларнинг таркиби тартибга солинмаган ва ўпка соғлиғига сезиларли таъсир кўрсатадиган бир қатор бошқа хавфли кимёвий моддаларни ўз ичига олиши мумкин”, — деди у. Мутахассиснинг сўзларига кўра, ёшликда сигарет чекиш алоҳида хавф ҳисобланади, чунки бу пайтда ўсмирларда нафас олиш тизими ҳали ҳам ривожланиш жараёнида бўлади. Электрон сигаретлар орқали кимёвий моддалардан нафас олиш ўпканинг нормал ўсиши ва ривожланишига халақит бериши мумкин, бу эса жиддий нафас олиш муаммоларига, жумладан, астмага олиб келиши мумкин. Шу билан бирга, сигарет чекиш астма касаллигига чалинган ёшлар учун ўта хавфлидир, деди профессор. “Aгар астматик электрон сигарет чекса, бу астматик хуружларнинг частотаси ва хуруж даражасини ошишига олиб келади. Вейп касалликларни назорат қилишни қийинлаштиради чунки у ўпканинг доимий яллиғлаб боради. Узоқ вақт давомида фойдаланиш эса ўпка функциясининг доимий ёмонлашишига олиб келиши мумкин.", деди шифокор. Aлоҳида хавфли тоифа астмаси енгил бўлган ва бу касаллик борлигидан бехабар бўлган ёшлардир. "Улар одатда кўкрак қафасидаги тиқилиш, енгил нафас қисиши ва хириллаш ҳиссини бошдан кечирадилар, айниқса спорт машғулотларидан кейин мунтазам равишда кучли йўталишади. Ўсмирлар бу аломатларга эътибор бермасликлари ва енгил астма билан яшашлари мумкин. Aммо мунтазам вейп чекиш бронхларнинг ҳолати аста-секин ёмонлашишига ва касалликни оғирлашишига олиб келади. Шунинг учун, ҳар қандай ҳолатда, электрон сигаретани чекишни тўхтатиш керак ва агар сизда юқорида тавсифланган аломатлардан бири ёки бир нечтаси бўлса, дарҳол пульмонолог, терапевт ёки аллергологга мурожаат қилишингиз керак.", деди Aйсанов.

  • 9 Январь, 11:47
  • Батафсил
not found

Қибрай туманида дориларни электрон рецепт асосида ёзиш ва бериш ишлари синовдан ўтказилмоқда

Қибрай туманида дорилар бўйича рецепт ёзиш ва уларни бериш жараёни рақамлаштиришга қаратилган электрон рецептларни жорий этиш бўйича пилот лойиҳа ишга туширилди. Бу ҳақда Рақамли технологиялар вазирлиги маълум қилди. Таъкидланишича, ҳозирги босқичда лойиҳа битта тиббиёт муассасаси ва саккизта дорихоналар тармоғини қамраб олади. Тизим «Узинфоком» ягона интегратори томонидан ишлаб чиқилган DMED платформаси асосида пилот режимида ишлайди. Рецептни олиш учун DMED иловасини смартфонга ўрнатиш талаб қилинади (Андроид ва iOS учун). Электрон рецепт шифокорга ташриф буюрганда, иловада беморга юборилган код киритилгандан сўнг берилади. Бемор дорихонага чиқарилган рецепт билан жўнатилади ва уни дорихона ходимига кўрсатади. Фармацевт рецептдаги ҚР-кодни сканерлагандан кейин беморга керакли препаратни беради. Дори-дармонларни тайинлаш ва бериш жараёнини рақамлаштириш қуйидагиларга имкон беради: - Халқаро патентланмаган номлар (ХПН) бўйича препаратларни автоматлаштирилган танлаш орқали рецептларни шакллантиришда хатоларни бартараф этиш; - беморларга DMED мобил иловаси орқали электрон рецептлардан фойдаланиш имкониятини бериш; - дорихоналарни реал вақт режимида долзарб маълумотлар билан таъминлаш, дори-дармонларни бериш маълумотларини қайд этиш.

  • 9 Январь, 08:49
  • Батафсил
not found

Тиббиётдаги 7 ноодатий ҳолат

Инсон танаси тиббиёт мутахассисларини ҳайратда қолдиришда давом этмоқда, чунки улар ноодатий касалликларга дуч келишади. Ҳамма ҳолатларни ҳам тушунтириб бўлмасада аммо, уларнинг аксариятида шифокорлар ғайритабиий ҳолатларнинг манбасини аниқлашга муваффақ бўлишган. Эркак юрагидаги семент 56 ёшли эркакнинг юрагига 10 сантиметрлик цемент бўлаги тиқилиб қолган. Цемент жарроҳликдан сўнг қон томирлари орқали у ерга етиб келган. Бемор кўкрак қафасидаги оғриқ ва нафас олиш бузилиши шикоятлари билан реанимация бўлимига ётқизилган. Текширувлар юракда бегона жисм мавжудлигини тасдиқлаган. Операция давомида шифокорлар цемент юракнинг пастки ўнг камерасини ёриб, ўпкага зарар етказганини аниқлашади. Маълум бўлишича, бегона материал беморнинг танасига умуртқа поғонаси синишини даволаш учун ўтказилган муолажа вақтида кириб келган. Цемент олиб ташланганидан бир ой ўтгач, бемор тузалиб кетган. Талаба ўз қорачиқларининг ҳажмини назорат қила олади Кўпчилик кўз қорачиқлари нима қилаётгани ҳақида ўйламайди, чунки улар одатда ёруғликка автоматик равишда жавоб беради: улар ёруғлик оқимини ошириш учун қоронғида кенгаяди ва уни камайтириш учун ёрқин нурда қисқаради. Бироқ, германиялик 23 ёшли талаба кўз қорачиқларининг ҳажмини онгли равишда ўзгартириш мумкинлигини кашф этди. У шифокорлар билан пиктограммаларни кескинлик билан торайтириши ва уларни дам олиш орқали кенгайтириши мумкинлигини айтди. Унинг сўзларига кўра, у бу маҳоратга махсус машқлар орқали эришган. Кечиктирилган аксиришнинг жиддий оқибати Эркакнинг бўйин рентгенограммасида бўйин териси остида ҳавога тўлиб қолган бўшлиқ борлиги аниқланган. Ўттиз ёшли йигит машинани бошқараётганда аксириш истаги пайдо бўлди. У бурнини ушлаб, оғзини ёпганча аксиради ва дарҳол бўйнида ўткир оғриқни ҳис қилади. Касалхонага бориб, комьпютер томографиясини ўтказгандан сўнг, трахеяда 0,6 см бўшлиқ борлигини билади. Шифокорлар унинг умумий аҳволи барқарор бўлгани учун жарроҳлик амалиётини ўтказмасликка қарор қилишган, бироқ беморни кузатишда давом этган. Беш ҳафта ўтгач, кузатув текшируви трахея тикланганлигини кўрсатади. BMJ Case Reports шифокорлари гуруҳи зарарнинг эҳтимолий сабаби аксириш пайтида трахеяда босимнинг кескин ошиши эканлигини таъкидлади ва бу тарзда аксиришни ушлаб турмасликни тавсия этишди. Ўлимга олиб келадиган уйқусизлик Бемор ҳалокатли оилавий уйқусизлик синдромидан (FFI) азият чекиб, кечаси атиги икки-уч соат ухлаб қолади, шу усабаб у кун давомида ўзини заиф ҳис қилади. FFI ирсий ҳолат бўлиб, уни самарали даволаш мумкин эмас. Ҳужайралар мияда тўпланиб, мия шикастланишига олиб келадиган ғайритабиий оқсилларни ишлаб чиқарганда пайдо бўлади. FFI нинг асосий белгилари уйқусизлик, ҳаракатнинг бузилиши ва гормонал ўзгаришларни ўз ичига олади. 57 ёшида одам бу турмуш тарзидан шунчалик чарчаганки, унда хотира билан боғлиқ муаммолар ҳам ортиб борган. Шундан сўнг касалхонага ётқизилган, бироқ бир неча ойдан кейин вафот этган. "Озиқ-овқатдан бошқа ҳамма нарсани" ейдиган қизча Тиббий ҳисоботда уч йил давомида қорин оғриғи, шунингдек, тишлар шикастланишидан шикоят қилган 7 ёшли қизнинг ҳолати баён этилади. Маълум бўлишича, қиз ота-онасининг огоҳлантиришига қарамай, беш йил давомида ғишт бўлакларини еб келган. Гарчи болалар ҳамма нарсани татиб кўрадиган даврни бошдан кечиришсада, ноозиқ-овқат маҳсулотларини мунтазам истеъмол қилиш ташвишлидир.Касаллик пика деб аталади ва темир танқислиги ёки қўрғошин таъсиридан келиб чиқиши мумкин. Қиз темир, рух ва калций қўшимчаларини олишни бошлади ва олти ойдан кейин у бу одатидан воз кечди. Доимий ҳиқичоқлар Ҳиқичоқ одатда аралашувсиз ўтиб кетса ҳам, ҳар доим ҳам шундай бўлмас экан. 22 ёшли эркак икки йил давомида ҳиқичоқдан азоб чекаётганини айтиб шикоят қилади. Олдин олган тиббий муолажалар ёрдам бермай қўйганини айтади. Сурункали ҳиқичоқ туфайли у ишидан айрилиб, ижтимоий ҳаёти пастга тушиб кетади. Шунингдек, у қорин оғриғини бошдан кечира бошлайди ва камқонликдан азият чекади.Охир-оқибат, эркак гастроэзофагиал рефлюксияни даволаш учун операцияга рози бўлади, бу унинг ҳиқичоқларига сабаб бўлган деб ҳисобланган ва ҳатто процедура давомида у ҳиқичоқни давом эттирган. Жарроҳликдан кейин ҳиқичоқ частотаси камайган бўлса-да, тўлиқ тикланиш содир бўлмаган. Кўпинча сурункали ҳиқичоқнинг аниқ сабабини аниқлаш қийин, аммо баъзи мумкин бўлган омилларга гастроэзофагиал рефлюкс касаллиги ва буйрак усти бези етишмовчилиги киради. Тўқ кўк қон Шифокорлар аёлдан қон олганда қоннинг ранги кўк эканлигини аниқлади. Род-Aйлендда (АҚШ) яшовчи 25 ёшли аёл тиш оғриғига чидолмай оғриқ қолдирувчи воситаларни кўп суради. Эртаси куни у ҳолсизлик ва нафас қисилиши билан шикоят қилиб тез ёрдам бўлимига боради. Бу вақтга келиб уни терисининг ранги ҳам ўзгаради. Қон таҳлили қон ранги қизил эмас, тўқ кўк эканлигини кўрсатди. Хабарда айтилишича, аёлга метгемоглобинемия ташхиси қўйилган, бу ҳолат гемоглобиннинг кислородни олиб ўта олмайдиган шакли бўлган метгемоглобин даражасининг ошиши билан боғлиқ. Бу ҳолат ирсий бўлиши мумкин ёки баъзи дорилар, шу жумладан анестезиклар туфайли юзага келиши мумкин. Тезда аёлни даволашга киришишади, оғиз орқали метилен кўк эритмаси юборилади, бу унинг нафас олишини яхшилайди ва терини нормал рангга қайтаради. Дори воситаси унинг қонидаги темирнинг нормал шаклини тиклайди ва у тўлиқ тузалиб кетади.

  • 8 Январь, 17:55
  • Батафсил
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech